Wylerbergkring

Laat vriendschap helen
wat grenzen delen.

Wylerbergkring

De Duivelsberg een rijke geschiedenis

IJstijd

De heuvelrug is ontstaan in de derde ijstijd (de Riss-ijstijd), toen machtige gletsjers de afzettingen van Rijn en Maas hoog opstuwden. In een latere ijstijd, die 20.000 jaar geleden eindigde, werden door smeltwater diepe dalen uitgeslepen en plaatselijk dikke lösslagen afgezet. Het mooiste voorbeeld van zo'n smeltwaterdal vormt het Filosofendal, met zijn steile hellingen.

De Romeinen

In de omgeving zijn urnenvelden uit de IJzertijd en Romeinse grafvelden gevonden. De vele tamme kastanjes in het bos zijn afstammelingen van de bomen die hier eens door de Romeinen zijn aangeplant voor de voedselvoorziening. In de lagere delen van het bos zijn resten gevonden van leemputten en kleiovens uit de Romeinse tijd.

Een heilig bos

De Duivelsberg is  voor onze voorouders een heilig bos is geweest. In de dorpjes Beek-Ubbergen en Berg en Dal liggen twee heuvels met de naam Maanberg en Sterrenberg en het is waarschijnlijk dat een van de heuvels in het bos ooit de Zonneberg is geweest.  Na de kerstening heeft deze heilige plek de naam Duivelsberg gekregen en nog veel later is deze naam toegeschreven aan de grootste van de twee motte-heuvels. De oorspronkelijke Duivelsberg of Zonneberg is vermoedelijk een heuvel die vlakbij het pannenkoekenrestaurant de 'Heksendans' in Berg en Dal in het bos ligt. Deze heuvel is zichtbaar kunstmatig opgehoogd en er achter is een vlakke, open plek aangelegd. Deze open plek is vanaf het pad goed te bereiken en tegenwoordig staat er een enorme beuk in het midden. Het is een prachtige plek waarvan de kracht en de heiligheid nog steeds voelbaar aanwezig is. Verschillende sjamanistische en paganistische groepen gebruiken deze oude heilige plek nog steeds voor hun rituelen en feesten. 

Middeleeuwen

Het opvallendste archeologische monument van de Duivelsberg zijn de overblijfselen van een motte burcht uit de 11e eeuw. Deze burcht is vermoedelijk in 1012 door Graaf Balderik en zijn vrouw Adele gebouwd op de rand van de Stuwwal met uitzicht over de uiterwaarden van de Waal. Erg lang heeft dit onstuimige echtpaar echter niet van hun burcht kunnen genieten aangezien ze tot ballingschap zijn veroordeeld nadat Graaf Balderik zijn aartsvijand Graaf Wichma met list en bedrog in een hinderlaag heeft gelokt en vermoord.  Zijn echtgenote Adele moest hem in ballingschap volgen. Zij was zelf trouwens ook geen lieverdje aangezien ze in 995 haar eigen zuster liet vergiftigen vanwege een ruzie over de erfenis.

De 20e eeuw:  Der Teufelsberg --> De Duivelsberg

De Teufelsberg behoorde vanaf 1906 toe aan Marie Schuster-Hiby, die het van haar moeder erfde. In de vooroorlogse jaren kwam het toerisme in Berg en Dal al behoorlijk tot ontwikkeling. Wandelend door de bossen (met of zonder gids) werd daarbij de grens gemakkelijk gepasseerd. Bij Der Teufelsberg kon dan iets gedronken worden én een ansichtkaart gepost worden. Met Duitse postzegel en stempels. Voor die tijd vele malen bijzonderder dan tegenwoordig. De spreuk aangebracht op een balk bij de ingang, "Geh ein und aus, bleib treu am haus" heeft menig vakantieverhaal gesierd. De overwoekerde balk is in 2010 weer zichtbaar geworden.

Duivelsberg voor de oorlog.3 png.png

Herberg de Duivelsberg

De oude herberg ligt midden in het huidige prachtige natuurreservaat de Duivelsberg. Het oorspronkelijke boerderijtje (en later herberg) met haar rood, groen en wit gekleurde luiken is in de aankleding buiten en van binnen helemaal in Oudhollandse stijl.

Duivelsberg voor de oorlog.2 png.png

W.O. II

Tijdens de tweede Wereldoorlog heeft het gebied zwaar te lijden gehad van de strijd. In mei 1940 lagen Duitse eenheden verborgen op de Duivelsberg en in de winter van 1944/45 ging de frontlinie diverse keren heen en weer over de Duivelsberg.
Na de oorlog is het gebied van mevrouw Schuster in eerste instantie Duits grondgebied gebleven. Na enkele jaren heeft er een grenscorrectie plaatsgevonden in ruil met een stukje Nederland bij Elten.  Vanaf dat moment start het stukje Nederlandse geschiedenis van De Duivelsberg.

Anno de 21e eeuw

De Duivelsberg is een gebied met veel beboste heuvels, kleine weitjes en akkertjes.  Op de zandkoppen groeien meestal dennen, elders lijkt de plantenwereld op die van zuid -Limburg. Eiken, opvallend door hun grillige vormen, beuken en berken zijn de boomsoorten die hier van nature voorkomen. Langs de wegen staan monumentale tamme kastanjes.

Op de Duivelsberg mag de natuur haar gang gaan. Schimmels, paddenstoelen en allerlei insecten eten graag dood hout en dat trekt  weer spechten aan. Dit gemengd bos, de akkers, weilanden en moerasjes bieden een goed leefgebied voor verschillende plant- en diersoorten, vaak zeldzame. Zoals zeldzame planten als de Reuzenpaardestaart, de Zwarte rapunzel, Springzaad en de Hangende Zegge. De Kamsalamander, de Alpenwatersalamander, de hazelworm, verschillende marterachtigen en de gele kwikstaart en wilde zwijnen bijvoorbeeld, reeën, vossen, uilen en zeldzame roofvogels.  Er wordt verwacht dat de wolf en het edelhert binnen enkele jaren in Nederland terugkeren. De kans dat het edelhert bij een boswandeling straks spontaan voor u staat, bestaat. Als u tenminste rustig en stil genietend er wandelt en zelf niet voor geluidsoverlast  zorgt.

Bron: http://www.duivelsberg.nl/site.html

We kennen de Duivelsberg nu als favoriet wandelgebied met een zeer geliefde pannenkoekrestaurant, dat gerund wordt door Johannes van den Bent. Je bent er zeven dagen per week welkom. Jaarlijks is hier o.a. het Vertelfestival voor ieder die van mythe en sprookjes houdt. 

Arrangement met de Wylerbergkring Een heiden gaat haar eigen weg