Wylerbergkring

Laat vriendschap helen
wat grenzen delen.

Wylerbergkring

Alle cultuur ontstaat in spel

Johan Huizinga plaveide met Homo Ludens (1938) de weg tot het benadrukken
van het ludieke. Hij toonde aan dat wereldwijd alle cultuur in spel ontstaat.

                                       Het is al een oude gedachte die getuigt,
                                      dat bij doordenken tot den bodem van ons kennen
                                      alle menschelijke handelen slechts een spelen schijnt
. (1938 p X1)

                                      Men kan den ernst loochenen. Het spel niet.  (1938 p 5)

                                      ..... die onherleidbare qualiteit van het ludieke... . (1938 p 11)

                                      Juist het ludieke, het dartelende, wat spel tot spel maakt,
                                     is voor de mens niet te doorgronden.

Huizinga noemt een aantal kenmerken om iets van de eigen geaardheid van dit spel te benaderen.

In de jaren dat hij zijn gedachten uitwerkte, schreef in Duitsland een ander zijn visie op vrijheid en cultuur.
In het jaar dat Homo Ludens gepubliceerd werd, vond de Kristalnacht plaats en werd alles in stelling gebracht om het volk op de knieŽn te krijgen. De NSDAP verklaarde veel kunst entartet, bang als ze waren dat expressionistische kunst het volk zou bevrijden uit regels en wetten en zou verleiden tot vrijheid en eigen initiatief.

In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw waarin Huizinga Homo Ludens  schreef,  gingen kunstenaars aan grenzen voorbij van literatuur (Dada), theater (Cabaret, Gesamtkunstwerk, politiek theater), beeldende kunst - architectuur, muziek.

Nog altijd zijn er in (sub)culturen werelwijd angsthazen die spelvrijheid beknotten - verbieden - bestraffen.

         

Voortdurend in beweging zijn, biedt geen zekerheid.
Verstarring wel volgens een wederom groeiende groep.

                                       

Wie weet waarom we spelen?

Als je ziet wat je weet,
hoort wat je zegt,
voelt wat de ander je aanreikt,
wordt zomaar wat improviseren elementair samenspel.
  LJ

We gebruiken het begrip spelen vaak. Spelen is niet altijd ludiek. Ludiek spel vraagt van individuen hun vriijheid te benutten, eigen speelregels te ontdekken en daarmee een eigen draai te geven aan het spel binnen de gegeven spelregels. Het expressionisme van begin vorige eeuw speelde in vrijheid met oude spelregels.
Zo kon destijds en kan nog steeds de ludieke bron stromen en Homo Ludens tot leven gewekt worden. Het begrip improviserend spelen (zoals in jazz - dans - spel improvisaties), benadert dit het beste: 

Elementair samenspel vanuit het niets in het hier en nu. 
Voorafgaand aan het denken of eraan voorbijgaand, in contact met intuÔtieve  en inspiratieve bronnen ontdekken spelende architecten, dansers, musici, schilders, schrijvers, theatermakers onbekende mogelijkheden.

Kortom:

Kunst om de Levenskunst                                                                            LJ