Wylerbergkring

Laat vriendschap helen
wat grenzen delen.

Wylerbergkring

Alle cultuur ontstaat in spel

Wie weet waarom we spelen?

Als je ziet wat je weet,
hoort wat je zegt,
voelt wat de ander je aanreikt,
wordt zomaar wat improviseren elementair samenspel.
  LJ

    

Johan Huizinga plaveide met Homo Ludens (1938) de weg tot het meer benadrukken van het ludieke. Hij toonde aan dat wereldwijd alle cultuur in spel ontstaat.

                         Het is al een oude gedachte die getuigt,
                         dat bij doordenken tot den bodem van ons kennen
                         alle menschelijke handelen slechts een spelen schijnt
.   (1938 p X1)

                         Men kan den ernst loochenen. Het spel niet.                 (1938 p 5)

                        ..... die onherleidbare qualiteit van het ludieke... .         (1938 p 11)

Juist het ludieke, het dartelende, wat spel tot spel maakt, is voor de mens niet te doorgronden. Huizinga noemt een aantal kenmerken om iets van de eigen geaardheid van dit spel te benaderen.

In de jaren dat hij zijn gedachten uitwerkte, schreef in Duitsland een ander zijn visie op vrijheid en cultuur. In het jaar dat Homo Ludens gepubliceerd werd, vond de Kristalnacht plaats en werd alles in stelling gebracht om het volk op de knieŽn te krijgen. Hij verklaarde veel kunst entartet, bang als ze waren dat expressionistische kunst het volk zou bevrijden uit regels en wetten en zou verleiden tot vrijheid en eigen initiatief.

In de Moderne Tijd waarin Huizinga Homo Ludens schreef, gingen kunstenaars aan grenzen voorbij van literatuur (Dada) - theater (Gesamtkunstwerk, politiek theater) - beeldende kunst -  architectuur, muziek (Expressionisme).

We gebruiken het begrip 'spelen' vaak. Spelen is niet altijd ludiek spelen. Ludiek spel vraagt van individuen hun vriijheid te benutten, eigen speelregels te ontdekken en daarmee een eigen draai te geven aan het spel binnen de gegeven spelregels.  Het expressionisme van begin vorige eeuw speelde in vrijheid met oude spelregels. Zo kon er destijds en kan de ludieke bron nog steeds stromen. Het begrip improviserend spelen (zoals in jazz - dans - spel improvisaties), benadert het best het ludieke spel: 

Elementair samenspel vanuit het niets in het hier en nu
Voorafgaand aan het denken of eraan voorbijgaand, ontdekken spelende architecten, dansers, musici, schilders, schrijvers, theatermakers onbekende mogelijkheden.